Ý định bán một món ăn mình thích rất dễ biến thành một kế hoạch lớn: đặt bao bì hàng nghìn cái, thuê chỗ, lập fanpage, rồi mới biết có ai mua không. Mình thích chiều ngược lại. Làm một mẻ nhỏ, bán cho đúng nhóm người đã nói sẽ thử, và ghi lại tiền thật sự đi đâu. Khô mực trong bài này là ví dụ để có một món cụ thể mà tính. Không phải bảng giá của một cửa hàng đang bán.
Một vòng nhỏ cần trả lời câu gìLiên kết tới mục này
Vòng đầu không cần chứng minh một thương hiệu. Nó cần trả lời bốn câu. Có người trả tiền không, họ phàn nàn điều gì, mình mất bao lâu để làm ra một đơn, và sau khi trừ hàng với vận chuyển thì còn lại bao nhiêu. Nếu bốn câu đó chưa có lời, việc in bao bì đẹp hơn chỉ làm cho một thí nghiệm đắt hơn.
- Ai là người mua của mười đơn đầu, và họ biết món này qua đâu.
- Một đơn gồm những gì: khối lượng, cách gói, thời gian giao.
- Chi phí nào phát sinh dù chỉ bán một hũ, không phải chi phí của một xưởng.
- Điều gì sẽ khiến mình dừng, thay vì tự động đặt mẻ lớn hơn.
Tách giá vốn, bao bì và vận chuyểnLiên kết tới mục này
Lấy một hũ 200g làm đơn vị giả định. Mực khô tính theo ký, rồi chia cho đúng khối lượng trong hũ. Bao bì và nhãn tính theo cái. Vận chuyển tính theo đơn nội thành, không gộp vào giá mực, vì một đơn giao xa có thể đổi toàn bộ phần còn lại.
| Khoản | Cách tính giả định | Tiền cho một hũ |
|---|---|---|
| Mực khô | 280.000đ/kg × 0,2kg | 56.000đ |
| Bao bì | Một hũ | 8.000đ |
| Nhãn | Một tem | 3.000đ |
| Vận chuyển nội thành | Một đơn một hũ | 25.000đ |
| Tổng chi giả định | Cộng bốn dòng | 92.000đ |
| Giá bán giả định | Đặt ra để tập tính | 140.000đ |
| Phần còn lại | 140.000 − 92.000 | 48.000đ |
48.000đ trên giá bán 140.000đ trông như một biên khoảng một phần ba. Con số đó chưa trả công làm, chưa tính hàng hỏng, chưa tính đơn bị hoàn, và chưa tính tiền nếu mình gói hai hũ nhưng khách chỉ trả ship một lần. Nó cũng biến mất nếu vận chuyển đội lên 70.000đ. Vì vậy mình muốn nhìn từng dòng, không nhìn một tỉ suất viết sẵn trên slide.
Mở rộng sau khi vòng nhỏ bán hếtLiên kết tới mục này
Mở rộng, với mình, là tăng số đơn lên mức mà cách làm hiện tại bắt đầu gãy. Gãy có thể là hết chỗ phơi, không kịp gói trong buổi tối, hoặc ship nội thành không còn là giả định đúng vì khách ở tỉnh khác. Đó là lúc mới đáng nghĩ về bao bì đặt số lượng lớn. Đặt trước chỉ vì đơn giá in rẻ hơn thì mình đang trả tiền để học một bài có thể học bằng mười hũ.
Thí nghiệm xong khi có đơn thật và một bảng chi phí đi cùng đơn đó. Nếu người mua quay lại, mình giữ cách làm và tăng chậm. Nếu họ không quay lại, mình sửa món hoặc dừng, trong khi số tiền đã chi vẫn còn nằm trong một buổi cuối tuần. Khô mực chỉ là món trong ví dụ. Cùng một trình tự áp được cho một dịch vụ nhỏ: bán trước một phiên, ghi giờ công, rồi mới nghĩ tới việc biến nó thành lịch đầy tháng.